Ecrimisil talebi ve bedel davasıyla ilişkisi
Taşınmaza el atılması iki ayrı zarar doğurur. Birincisi mülkiyetin fiilen kaybı, ikincisi el atmanın sürdüğü dönemde taşınmazdan yararlanamamaktır.
Bedel davası birinci zararı, ecrimisil talebi ikincisini karşılar. İkisinin birbirinden ayrılması, taleplerin eksiksiz ileri sürülebilmesi bakımından önemlidir.
Ecrimisil nedir
Ecrimisil, bir taşınmazın hak sahibi olmayan biri tarafından kullanılması hâlinde, bu kullanım karşılığında talep edilen bedeldir. Uygulamada haksız işgal tazminatı olarak da anılır.
Talebin doğması için kullanımın hukuki bir dayanaktan yoksun olması gerekir. İdarenin usulüne uygun bir kamulaştırma yapmaksızın taşınmazı kullanması bu kapsamdadır.
Bedel davasından farkı
Bedel davasında talep edilen, taşınmazın mülkiyetinin karşılığıdır; dava sonunda taşınmaz idare adına tescil edilir ve malik bedelini alır.
Ecrimisilde ise mülkiyet el değiştirmez. Talep, geçmişe yönelik olarak taşınmazdan yararlanılamayan dönemin karşılığıdır. Ecrimisil bu yönüyle bedel davasının yerine geçmez; onun yanında ileri sürülebilen ayrı bir taleptir.
İki talebin bir arada ileri sürülmesi hâlinde, ecrimisilin hangi döneme ilişkin olduğunun açıkça belirtilmesi gerekir; aksi hâlde aynı dönem için iki kez bedel talep edildiği değerlendirmesi yapılabilir.
Hesaplama
Ecrimisil bedeli, taşınmazın niteliğine ve bulunduğu bölgeye göre belirlenir. Tarım arazilerinde dönemsel kira ya da ürün geliri esas alınırken, arsa niteliğindeki taşınmazlarda emsal kira bedelleri dikkate alınır.
Hesaplamada talep edilebilecek dönem sınırlıdır; geçmişe doğru belirli bir süreyi aşan talepler bakımından zamanaşımı gündeme gelir.
Talep ileri sürülürken dikkat edilenler
- Talep edilen dönemin başlangıç ve bitiş tarihleri dilekçede açıkça gösterilir.
- Taşınmazın kullanım şekli dönem içinde değişmişse, bu değişiklik hesaplamaya yansıtılır.
- Paylı mülkiyette her paydaş kendi payı oranında talepte bulunur.
- Bedel davası sonuçlanıp taşınmaz idare adına tescil edildikten sonraki dönem için ecrimisil talep edilemez.
- İdarenin kullanımı için bir sözleşme ya da tahsis kararı bulunup bulunmadığı araştırılır; böyle bir dayanak varsa talep başka bir hukuki zemine oturur.
Ecrimisil, el atma dosyalarında çoğu zaman gözden kaçan bir taleptir. Bedel davasıyla birlikte ve doğru dönem tanımıyla ileri sürüldüğünde, malikin uğradığı zararın bütününü karşılamaya hizmet eder.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut uyuşmazlığınız için bir avukata başvurunuz.