İşe iade davasında süreler ve sonuçları

İşe iade davası, iş güvencesi kapsamındaki bir işçinin feshin geçersizliğini tespit ettirmesini sağlar. Davanın kendine özgü yanı, sürelerinin kısa ve kesin olmasıdır.

Bu dosyalarda esasa ilişkin tartışmaya girilmeden önce aşılması gereken ilk eşik, sürelere uyulmuş olmasıdır.

İş güvencesi kapsamı

İşe iade talebinde bulunabilmek için üç şartın birlikte bulunması gerekir: işyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışması, işçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması ve iş sözleşmesinin belirsiz süreli olması.

İşçi sayısı belirlenirken işverenin aynı işkolundaki diğer işyerlerindeki işçiler de dikkate alınır. Altı aylık kıdemin hesabında ise aynı işverene ait işyerlerinde geçen süreler birleştirilir.

İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilleri ile işyerinin bütününü sevk ve idare edip işçi alma ve çıkarma yetkisi bulunanlar bu kapsam dışındadır.

Süreler

İşçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir.

Arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.

Fesih bildiriminde sebep gösterilmemişse veya gösterilen sebep geçerli değilse, bunun ispatı işverene aittir. İşçi feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ediyorsa, bu iddiayı ispat yükü işçidedir.

Kararın sonuçları

Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse, işçi kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak üzere işverene başvurmak zorundadır. Bu başvuru yapılmazsa fesih geçerli hâle gelir ve karar sonuç doğurmaz.

İşveren, başvuru üzerine bir ay içinde işçiyi işe başlatmazsa, mahkemece belirlenen ve işçinin en az dört en çok sekiz aylık ücreti tutarındaki iş güvencesi tazminatını ödemekle yükümlü olur.

Ayrıca kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş ücret ve diğer hakları ödenir. Bu kalem, işçinin işe başlatılıp başlatılmamasından bağımsız olarak doğar.

Uygulamada sık karşılaşılan durumlar

• İşe başlatma başvurusunun yazılı ve ispatlanabilir biçimde yapılması gerekir; sözlü başvuru sonradan tartışma konusu olur.
• İşverenin işe başlatma daveti samimi olmalıdır; farklı bir işyerine veya esaslı şekilde değiştirilmiş koşullara yapılan davet geçerli sayılmayabilir.
• İşe iade davası devam ederken ödenen kıdem ve ihbar tazminatı, karar sonrası hesaplamada mahsup edilir.
• Otuz işçi sayısının fesih tarihindeki duruma göre belirlenmesi gerekir.
• Belirli süreli sözleşmenin zincirleme yenilenmesi hâlinde sözleşmenin belirsiz süreliye dönüşüp dönüşmediği incelenir.

İşe iade davasında bir aylık ve iki haftalık süreler ile kararın kesinleşmesinden sonraki on iş günlük başvuru süresi hak düşürücüdür. Bu takvimin baştan kurulması, davanın esasına ilişkin çalışmanın ön koşuludur.

Yazar Av. Can Berk Candır BARO SİCİL NO 4876 · ÇAĞ ÜNIVERSITESI HUKUK FAKÜLTESI

Lise eğitimini İsviçre'de Institut Monte Rosa'da, lisans eğitimini Boston'da Suffolk University'de tamamladı. Çağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olup 2017 yılından bu yana avukatlık ve hukuki danışmanlık faaliyeti yürütüyor.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut uyuşmazlığınız için bir avukata başvurunuz.